آشنایی با مرکز آموزش مهارتهاي بالینی

یکی از ویژگیهاي آموزش علوم پزشکی لزوم یادگیري تعداد زیادي از مهارتهاي علمی و ارتباطی در کنارحیطه هاي دانشی و نظري می باشد . این خصوصیت آموزش پزشکی باعث شده است تا از دیر باز دانشجویان علوم پزشکی پا به پاي اساتید درآزمایشگاه ها ، بیمارستانها و بر بالین بیمار به مشاهده وتمرین مهارت هاي علمی، تجربه مهارت هاي ارتباطی با همکاران ، بیماران وکسب نگرش هاي لازم بپردازند.  هیچ تجربه اي به اندازه شرایط بالینی براي آموزش دانشجویان غنی نیست.  زیرا در این شرایط دانشجو می تواند ، حجم زیادي از محتواي درسی فرا گرفته شده را با هم ترکیب نماید و بکار برد. براي این کار، استاد بالینی مسئولیت بزرگی بر دوش دارد. زیرا در مقایسه با سخنرانی ، آزمایشگاه و مباحثه ، معمولا تعیین اینکه چه چیزي را باید درس داد یا چه موضوعی را باید از قبل آماده کرد مشکل است. ولی یک سوال اساسی در این میان وجود دارد: چگونه می توان وقتی شرایط روحی و جسمی بیمار در خطر است ، به دانشجویان روش حل مشکل را آموزش داد؟ و پاسخ به این سوال با لحاظ تفاوت هاي فردي طبیعی دانشجویان در دریافت مطلب بسیار پیچیده تر خواهد بود. آموزش مهارتهاي بالینی نیاز به تفکر و برنامه ریزي قبلی دارد.  در حالی که شاهد هستیم معمولا آموزش بالینی بدون برنامه ریزي صورت  می گیرد اعضاي هیئت علمی که مسئول طراحی دوره هاي بالینی هستند باید اول از همه مشخص کنند دانشجویان قرار است پس از خاتمه یک دوره یا چرخش در بخشها (Rotation ) چه دانش ، نگرش و مهارتهاي ضروري را از خود نشان دهند.  سپس فعالیتهاي آموزشی را منطبق بر این اهداف طراحی نمایند. بر اساس مستندات موجود و مطابق تحقیقات انجام شده در خارج از کشور رویکرد سنتی در آموزش مهارتهاي بالینی به دانشجویان پزشکی موفق نبوده و تعداد زیادي از دانشجویان بدون اینکه تجربه کافی در مورد این مهارتهاراکسب کنند دانش آموخته محسوب می شوند ودر نتیجه یک فارغ التحصیل پزشکی احساس می کند بعنوان یک پزشک براي انجام کاري که برروي بیماران بالینی باید انجام دهد آماده نیست.  در دهه هاي اخیر با عملی تر شدن فرایند آموزشی، رشد تکنولوژي آموزشی و افزایش اهمیت ارزشهاي مطرح در اخلاق پزشکی، از جمله احترام به بیمار وصدمه هر چه کمتر به وي در حین آموزش ، روشهاي سنتی مورد سوال قرار گرفتند کمی تفکر در جریان آموزش پزشکان فارغ التحصیل چند سال قبل خاطرات تلخ تحمل دردو رنج توسط بیماران نجیب کشورمان بعنوان یکی از هزینه هاي آموزش دانشجویان را به ذهن ها می آورد . از طرف دیگر پژوهش هاي مختلف در مورد یادگیري مهارتهاي بالینی نشان داده  اند که دانشجویان در برخورد اولیه با بیماران اضطراب دارند و این اضطراب اغلب مربوط به انجام مهارتهاي علمی است . اگر دانشجو تمرین کافی نداشته باشد، ترس از شکست و اشتباه کردن مانع عملکرد درست وي می شود نتایج این مطالعات دانشگاهها را به جستجوي روشهاي نوین و کار آمد آموزش مهارتهاي بالینی ترغیب نموده تا از این طریق بهره وري آموزشی افزایش یابد.  نتیجه پاسخ به این ضرورت ایجاد بخش ها یا مراکزي بود که آموزش مهارتهاي بالینی عمومی را چه بصورت مهارتهاي رفتاري (behavorial ) و یا مهارتهاي ابزاري procedural ) ( در دانشگاهها و دانشکده ها عهده دار باشند. دانشگاههاي مختلف رسالتهاي گوناگونی را براي مرکز مهارتهاي بالینی خود در نظر گرفته اند بعنوان مثال دانشگاه ساوت همپتون انگلیس رسالت مرکز آموزش مهارت هاي بالینی خود را چنین تدوین کرده است: مرکز مهارتها متعهد است محیطی ایمن براي تدریس و فراگیري مهارتهاي بالینی و ارتباطی ایجاد کند  هدف ما ایجاد مرکزي است تا با همکاري و آموزش بین بخشی، به ایجاد و حفظ مهارتهاي پزشکی و پرستاري در دانشجویان بپردازد و از این طریق، کیفیت مراقبت از بیماران را ارتقاء دهد. همچنین با انجام پژوهش به دنبال طراحی و ارزیابی استراتژیهاي جدید آموزشی و ارزشیابی هستیم تا با کمک آنها فراگیري مستقل را ترویج دهیم و راههاي جدیدي در آموزش پزشکی و پرستاري بگشائیم. دانشجویان به وسیله وسایل سمعی- بصري و رایانه اي، مستندات موجود، آموزش پزشکی و پرستاري بگشائیم. دانشجویان به وسیله وسایل سمعی-بصري و رایانه اي، مستندات موجود، مدلهاي شبیه سازي شده و سناریوهاي بالینی موجود در مرکز مهارتها به پرورش مهارتهاي بالینی می پردازن. این وسایل و محتواي آموزشی، محیطی فراهم می آورند تا دانشجو براي انجام وظایف آتی خود در محیط هاي واقعی، پیچیده و پر از اضطراب آماده شود. باید توجه داشت که این مراکز مختص رشته پزشکی نبوده و افراد مختلفی از رشته هاي گوناگون مانند فیزیوتراپیست ها، ماماها، کارشناس آزمایشگاهی و روان شناسان، به عنوان مدرس درمرکز مهارتها حضور می یابند. به همین ترتیب دانشجویان رشته هاي مختلف نیز می توانند در این مراکز آموزش ببینند.  با وجود این، برخی مراکز به حضور دانشجویان پزشکی و پرستاري اکتفا کرده اند. هدف عمده مراکز آموزش مهارتهاي بالینی شبیه سازي یک محیط بالینی است بطوري که بتوان آموزش مهارتهاي بالینی را کنترل و تمرین کرد.

مرکز مهارتهای بالینی دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشکی اهواز درسال 1384 افتتاح شده است.


6.0.3.0
گروه دورانV6.0.3.0